паришонхотирмисиз

ЭС-ҲУШИНГИЗ ЖОЙИДАМИ ЁКИ ПАРИШОНХОТИРМИСИЗ?

TIB.UZ  Руҳият олами ЭС-ҲУШИНГИЗ ЖОЙИДАМИ ЁКИ ПАРИШОНХОТИРМИСИЗ?

1. Атрофдагилар билан суҳбат чоғида хаёлга бериласизми?

2. Доимо орзу қиласизми?

3. Транспортда кетаётиб ўз бекатингиздан ўтиб кетганмисиз?

4. Шахсий автомобилингизни ҳайдаб кетаётиб, керакли муюлишдан ўтиб кетганмисиз?

5. Вақтида овқатланиш эсингиздан чиқиб турадими?

6. Машинангиз рақами доим ёдингизда турадими?

7. Уйдаги телефон рақамларни унутган пайтингиз бўлганми?

8. Уйда керакли буюмни қидириб топишга кўп вақт керак бўладими?

Депрессиянинг сабаблари

Депрессиянинг сабаблари

TIB.UZ  Руҳият олами Депрессиянинг сабаблари

«Эшитишимча, депрессия нафақат кучли стресс, балки касалликлар туфайли ҳам келиб чиқиши мумкин экан. Шу ростми?»

Шуҳрат, Тошкент

– Рост. Айниқса, қандли диабет ва бошқа эндокрин хасталиклар, юрак ишемик касаллиги, юрак етишмовчилиги, саратон (ёмон сифатли ўсма), жигар циррози, ревмотоид артрит, тарқоқ склерозга чалинганларда, бош мия томирлари атеросклерози (инсультдан кейинги ҳолат)да депрессияга мойиллик кучлироқ бўлади. Аффектив ўзгаришлар, шунингдек, авитаминоз, анемия ва айрим дори препаратлари (кортикостероидлар, гипотензив ҳамда ўсмаларга қарши дорилар)ни қабул қилганда ҳам кузатилади. Бундай ҳолатларда чора битта: асосий касаллик депрессия билан қўшиб даволаниши керак.

пўсти билан

Қайси мева ва сабзавотларни пўсти билан истеъмол қилиш мумкин 

Салат, смуза ёки сабзавотли рагу тайёрлаганда олдимизда бир савол туради: масаллиқларни арчиш керакми, йўқми? Энг қизиғи, кўплаб мева ва сабзавотларни пўчоғи билан тановул этса бўлади ва бу ҳатто фойдалидир. Маҳсулотлар пўчоғида каротин каби фойдали моддалар мавжуд. Шунинг учун цитруслар, олма ва бошқа меваларни пўчоғи билан чой, қайноқ ичимликларга соламиз. Қуйидаги шпаргалка эса сизга пўсти фойдали бўлган мева ва сабзавотларни ажратиб олишга ёрдам беради. 

Бақлажонлар

Хотира панд бермасин десангиз…

Хотира панд бермасин десангиз…

TIB.UZ  Руҳият олами Хотира панд бермасин десангиз…

Баъзи одамлар тез-тез депрессияга чалиниб туришади, хотиралари сусайиб, ўзларини ҳолсиз сезадилар. Ана шундай пайтда табиий неъматлар ёрдам бериши мумкин.

Биласизми, ЁҒЛИ БАЛИҚ омега-3 кислотасига бой бґлиб, бу асаб тизимининг меъёрдагидек ишлаши учун керак. Бундан ташқари, балиқда йод мавжудки, у тиниқ фикрлашга ёрдам беради.

ЖИГАР таркибидаги В гуруҳ витаминлари танага қувват бағишлайди, хотирани яхшилайди ва асабийликка барҳам беради.

ИСМАЛОҚда мия ҳужайраларини зарарли таъсирлардан ҳимоя қилувчи антиоксидантлар мавжуд.

Мия фаолиятини қўллаб-қувватловчи, шунингдек, хотирани яхшилашга жавоб берувчи допамин гормонини УЗУМ ШАРБАТИдан топасиз. Эрталаб бир стакан ана шундай шарбат ичиб, кечқурун бир шингил узум есангиз, тез орада натижасини сезасиз.

ҚОРА СМОРОДИНА витамин С нинг кони ҳисобланади. У ҳам хотирани яхшилашда ёрдам беради.

Ярим стакан ОШҚОВОҚ УРУҒИда мия фаолиятини тезлаштиришга етарли миҳдорда рух моддаси бор.

Tib.uz dan

Cўгал юқумлими?

 

- Бир ойча олдин бармоғимда сўгал пайдо бўлди. У жиддий касалликми? Шу ҳақда маълумот берсангиз.

Ниёз РАШИДОВ,  Касби  тумани

- Қонда кўпайган қуруқ балғам баъзан сўгалга айланади, - дейди дерматолог, тиббиёт фанлари доктори, доцент Қаҳрамон АҲМЕДОВ. -  У, асосан, ўсмирларда кўп учрайди. Баъзан бир дона катта сўгал чиқса, қўшни аъзога келаётган озиқ миқдорини заҳарга айлантиради, шунда ўша аъзо қуриб-совиб, сўгал кўпаяди.

Теридаги турли яралар, модда алмашинувининг бузилиши ҳамда организмнинг ҳимоя тизими кучсиз бўлганида қўл ва тананинг бошқа жойлари терисида сўгал кўринишида намоён бўлади.

Совунлаб ювинг

Ушбу касалликнинг келиб чиқмаслиги учун, энг аввало, шахсий гигиена қоидаларига риоя қилиш керак. Оёқ-қўлларни ҳар куни совунлаб ювиш зарур. Яраланган, шилинган, чақа бўлган жойларга спирт, йод каби воситаларни суртиб, тозалаш керак.

Юқиши мумкинми?

Ушбу касаллик юқумли бўлиб, соғ­лом одам териси беморнинг терисига тегишидан ҳамда рўзғор буюмлари орқали юқиши мумкин.

Оёқнинг пойабзал қисадиган жойларида, айниқса, кўп терлайдиган оёқда жуда қаттиқ, ғадир-будур, кулранг тугунчалар пайдо бўлади. Болалар ва ўсмирларда ясси сўгал кўпинча юз, бўйин ва қўл панжасининг устки қисмида оч пушти ёки сарғимтир, думалоқ, япалоқ тугунчалар кўринишида учрайди. Кексаларда эса тана, бўйин ва юзда кулранг, жигарранг ёки қорамтир рангда бўлади.

«Мих» ва «шох»

Сўгалнинг боши мих қалпоғи сингари  катта, таги ингичка бўлса, уни «мих» деб, агар узун бўлиб букилган бўлса, «шох» деб аталади. Сўгални «турсус» деб аталадиган яна бир тури бор. У ёрилса, йиринг чиқади.

Даволаш  усуллари...

Сўгални ўзбошимчалик билан даволаб бўлмайди. Уни шифокор кўригидан ўтиб, даволаш керак. Ўзбошимчалик қилиб турли куйдирувчи дорилар ишлатилса, сўгал ярага айланиб кетиши мумкин. Сўгал аччиқ ва буриштирувчи хусусиятга эга дори воситалари билан даволанилади.

ТУМОВ ВА УНИ ОЛДИНИ ОЛИШ.

                                             ТУМОВ ВА УНИ ОЛДИНИ ОЛИШ.

Тумов- тиббий тилда ринит  дейлади.

Бурун шиллиқ пардасининг ўткир ёки сурункали яллиғланишига айтилади. Тумов юқори нафос йўллари касалликлари орасида энг кўп учрайди. Совқотиш турли вирус-микроблар таъсирида организмнинг уларга қаршилик кўрсатиш кучининг пасайиши сабабли юзага келади. Тумов мустақил касаллик ёки бирор-бир юқумли касаллик белгиси бўлиши мумкин.( бу грипп эмас. грипп тўғрисида кейинги мақолада гаплашамиз.муаллиф)

  

    Бурун бўшлиғи хид билишдан ташқари, организм ва ташқи мухит ўртасида  ўзига хос  химоя  дарвозаси вазифасини бажаради. Нафас азоларининг  ички девори шиллиқ парда билан  қопланган бўлади. Шиллиқ парда тинимсиз равишда дарвозадан кирган  мехмонларни кутади, уларнинг микроб, замбуруғ, оддий чанг заррачаси ёки машина ёқилғиси эканлигини аниқлаб имкон қадар зарасизлантиради. Мисол учун: хаво таркибидаги чанг заррачалари бурун бўшлиғига киргач, у ердаги шиллиқ моддага қоришиб кетади. Бу модда ичида бир қатор химоячиларимиз яшайди. Улар лизоцим ва лейкоцит деб номланиб  кўзга кўринмас майда ғубор ичидаги  вирус-микрабларни дарров пайқаб, уларни нобуд қилади. Аммо организмнинг химоя қалқони (имунитет) холсизланган бўлса иш чатоқ.. Энди тумовга “хуш келибсиз”, дейишдан бошқа чорангиз қолмайди. Кетма-кет аксириб бурун оқишидан қийналяпсизми? Унда ўткир тумов (ринит)га чалинибсиз. Тумовнинг  бошланишига совқотиш (айниқса бош ва оёқдан совуқ ўтиши)нинг ўзи етарли бўлади. Агар нафас орқали вирус ва бактериялар организмга кирган бўлса янада оғирлашади.

Мустақил  ёки юқумли касалликлар (масалан грипп, дифтерия, қизамиқ ва б.) белгиси бўлиши мумкин. Тумовдан бурун ёки томоқ шиллиқ пардаси шишиб, ачашади ва қуруқлашади, 3-4 кундан кейин бурундан кўп миқдорда суюқ тиниқ шилимшиқ келади. Беморнинг умумий ахволи айтарли ўзгармайди, харорати одатда меъёр даражасида ёки бироз  кўтарилган  (37-37,5 градус), боши оғир, иш қобилияти пасайган бўлади. Бурундан нафас олиш қийинлашади, баъзан кўз шиллиқ пардаси яллиғланганли туфайли ёш оқади, хид билиш пасаяди. Тумов хусусан, эмадиган болаларда оғир кечади. Уларнинг бурун йўллари жуда тор бўлиб, бурун шиллиқ қавтининг озгина бўлсада шиши бурундан нафас олишни қийнлаштиради. Натижада жиддий    ўзгаришлар: ажанглик, уйқу бузилиши,кичик гўдакларни эммай қўйиши,жудда озиб кетиш ва бошқа холатлар кузатилади.Баъзан яллиғланиш бурун халқум эшитув найи шиллиқ пардасига хатто хиқиллоқ бронх ва ўпкага хам ўтиб кетади.Шунинг учун тумовнинг зўрайиб кетишига йўл қўймаслик керак. Касаллик аломатлари пайдо бўлиши билан мутахасис шифакорга муролжат этиш лозим. Асал ёки малина муроббоси солинган иссиқ чой ичиш,  лозимдир.

Белгилари қандай?

Бойишнинг ўзига хос йўли

Бойишнинг ўзига хос йўли

Оила бюджетини режалаштириш учун нима қилиш керак?

Аввало, нима учун оила бюджетини режалаштиришга қарор қилганингизни билиб олинг. Буни шунчаки режалаштириш кераклиги ёки кимдир айтгани учун қилманг. Режалаштириш аниқ бўлсин, масалан, «топганингизга нисбатан озроқ сарфлаш» ёки «чиқимларни ўн фоизга камайтириш» каби.

Шу харажат ҳозир зарурми?

«Уйни таъмирлаш учун бу йил фалон пул тўплашим керак». Аксарият одамлар шахсий маблағни тўғри бош­қариш деганда ўта тежамкорликни тушунишади. Бу катта хато. Гап шундаки, кўпчилик топган пулининг йигирма фоизини ўйламасдан беҳуда сарфлайди. Масалан, салқинлатувчи ичимликларни кўп ичишади, тез-тез кафеларда овқатланишади. Aслида арзонроққа тушиши мумкин бўлган хизмат ва молларга ортиқча пул сарфлашади. Улардан воз кечиш асло турмуш сифатини пасайтирмайди.

Аввал ўзингизга, кейин бошқаларга

Одамлар қўлига пул тушиши билан уни сарфлашни бошлашади, сўнгра ортиб қолган пулни жамғармоқчи бўлишади. Аммо «муҳим» нарсалар чиқиб қолиб, қолган пул ҳам сарф­ланади. Бу нотўғри. Яхшиси, қўлингизга пул тушдими, унинг маълум бир қисмини олиб қўйинг, қолган пулни эса режа билан сарфланг. Ҳар доим ва ҳар қандай даромад қўлингизга тушиши билан унинг маълум бир қисмини ажратинг ҳамда бу пулни ҳар қандай ҳолатда ҳам сарфламанг. Бу пулни сиз ўзингиз учун тўлаяпсиз!