ОВҚАТЛАНИШНИНГ ФОЙДА ВА ЗАРАРЛАРИ

ОВҚАТЛАНИШНИНГ ФОЙДА ВА ЗАРАРЛАРИ

       Бир хакимдан эшитдим-ки, ўликдан,
      Сўрса ўлмоқ учун сабаб не хар чоқ
      Ундан тўққиз ўлик жавоб берарди,
      Ўлим сабабидир кўп овқат емоқ

      Одам  ўзининг бутун хаёти давомида 70 ёш хисобида овқатланиш учун ўрта ҳисобда 6 йил сарфлар ва 100 тонна озиқ-овқат истеъмол қилар экан. Бошқача айтганда, одам оғирлигини 80 кг хисобласак, унда одам ўз оғирлигидан 250 хисса кўп овқат истъемол қилади.


      Овқатланиш бу организмнинг хаёт фаслиятини таъминлаш, саломатлик ва иш қобилиятини сақлаб туриш учун зарур озиқ моддаларни ўзлаштириш жараёни. Киши режим билан овқатланса, касалликларга камроқ чалиниб уларни осон енгади. Турли овқатланиш барвақт қариб қолишнинг олдини олишда мухим ахамиятга эга. Меъда-ичак, юрак-томир касалликлари ва бошқа касалликларда алохида тузиладиган рацион хамда овқатланиш даъво шартларидан хисобланади.

Қуллар нимага

Қуллар нимага калтирайди

Кўпчилик қўллар титраши билан яхши таниш бўлсангиз керак. Чунки ҳозирги вақтда ушбу касаллик нафақат қариялар орасида, балки ёшлар орасида ҳам "оммалашиб" бормоқда.
Тремор ёки қўллар титраши кўп учрайдиган ҳолат ҳисобланади. Шундай ҳолатда мантиқли бир савол туғилади. Тремор асаб тизими билан боғлиқ эмасми?! Кўпчилик неврологик касалликларда, масалан, Паркинсон касаллигида қўллар титраши характерли белгидир. Шунингдек, тремор энцефалопатиялар ва гормонал ўзгаришлар натижасида ҳам келиб чиқади.
Треморлар келиб чиқишига кўра қуйидаги турларга бўлинади: асабий тремор, жисмоний тремор, алкоголли тремор.
Баъзан қаттиқ асабийлашганда, совқотганда қўллар титраши кузатилади. Бундай ҳолатлар оддий ҳаётда кўп учрайди: оғир халталарни кўтариш, турли жисмоний оғир ишларни бажариш, оғриқ синдромлари ҳам қўллар треморини чақириши мумкин. Баъзан қаҳва ишқибозларида қаҳвани ҳаддан зиёд қабул қилиш натижасида безовталик, охир оқибат буларнинг бари треморга сабаб бўлади. Ушбу тремор вақтинчалик бўлиб, зўриқиш бартараф этилгач ўтиб кетади. Мунтазам равишда спиртли ичимликларни истеъмол қилувчиларнинг бармоқлари ҳам беихтиёр титрайдиган бўлади. Тил учи ҳам титрайди. Алкогол асаб тизимини лабил ҳолатга солганлиги боис уларда ушбу ҳолат кузатилади.
 

Олманинг хоcияти пўcтидами?

Олманинг хоcияти пўcтидами?

Олма cевиб иcтеъмол қилинадиган неъматлардан бири. Унинг таркибида темир ва C дармондориcи кўп. Баъзилар ошқозонида яраcи борлар шўр олма ейиш мумкин эмаc, деб ҳиcоблайди. Бу гап у қадар тўғри эмаc. 150 грамм тош боcадиган ўртача олмада атиги кунлик эҳтиёжнинг бир фоизидан ошмайдиган миқдордагина темир моддаcи мавжуд. Аcкорбин киcлотаcи ҳам ниcбатан кўп эмаc — 7 миллиграмм ёки кунлик эҳтиёжнинг 11 фоизи даражаcида. Таққоcлаш учун айтиш мумкинки, бу модда апелcинда бундан ўн баробар кўп. Олма меъдаcида яраcи борлар учун ҳатто фойдали. Италиялик олимлар олма аcпириннинг ошқозонга cалбий таъcирини жиловлаб, фойдали таъcирга халақит бермаcлигини аниқлашди. Шу cабабли юрак хаcталиги борлар ва доимий равишда шу препаратларни қабул қилувчи беморлар ҳапдори уcтидан олма ейиши мақcадга мувофиқ. Бўғимлари оғрийдиган кишилар ҳам шу турдаги ­дорилардан фойдаланганда олма иcтеъмол қилиб турганлари яхши.
Олманинг шифобахшлиги яна шундаки, уни иcтеъмол қилаётганда мевадаги нитратлардан cўлак безларида азот окcиди ҳоcил бўлади, бу модда cўлак билан меъдага тушаётиб, нафақат cизни ошқозон яраcидан, айни чоғда, cаратон ўcмаларидан ҳам ҳимоялайди. Олма таркибидаги катехинлар ва хлороген киcлотаcи бу фойдали модданинг ишлаб чиқарилишини кучайтиради. Айни чоғда, нитратлардан зарарли моддалар ҳоcил бўлиши олдини олади.

“Мобилник”нинг зарари тан олинди

“Мобилник”нинг зарари тан олинди

Саратон хасталигини ўрганиш бўйича халқаро агентлик ва Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти мобил телефонлари одамларда хавфли ўсмаларни келтириб чиқаришини биринчи марта эътироф этди. Шу чоққача бу ҳақда фақат тахминлар айтиб келинган бўлса, эндиликда нуфузли халқаро ташкилотлар ҳам қўл телефонларининг зарари ҳақида узил-кесил фикр билдиришди.
Электромагнит тўлқинлари ҳамиша саломатлик учун зарарли, деб ҳисоблаб келинган. Агар у тўғридан-тўғри ҳар куни қулоққа йўналтириб турилса, унинг ичкарисидаги эшитиш ҳамда кўриш аъзолари (кўз тўрпардаси) фаолиятини таъмин этадиган мураккаб асаб тўқималарига таъсир кўрсатиб боради. Баъзи одамлар гоҳо кунига соатлаб мобил телефонини қулоқларидан олишмайди. Бу организм учун ниҳоятда оғирлик қиладиган “зарарли юк”дир.
Бутунжаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти илгари мобил телефонлари зарари ҳақида расмий хулосадан тийилиб келган эди. Бироқ ўн учта мамлакат иштирокида ўтказилган тадқиқотларнинг натижалари эълон қилинганидан сўнг, мобил телефонларининг саломатлик учун хатарли эканини тан олишга мажбур бўлди.

Қаришни тезлаштирадиган

Қаришни тезлаштирадиган маҳсулотлар номи эълон қилинди

АҚШдаги Юта университети Тиббиёт фанлари маркази олимлари инсоннинг кексайиш жараёнини тезлаштирадиган маҳсулотларни аниқлади. Бу ҳақда «Сегодня»га асосланиб daryo.uz хабар бермоқда.
Тадқиқот натижаларига кўра, газланган ичимликлар, қайта ишланган гўшт (колбаса, сосиска), қизил гўшт (стейк, гамбургер), алкоголь маҳсулотлари инсон қариши жараёнини сезиларли даражада тезлаштириши маълум бўлган.
Ушбу маҳсулотлар ДНК тўқималарини турли зарарлардан асровчи хромосомаларнинг якуний қисмларини ўзгартириш орқали инсон умри қисқаришига сабаб бўлиши айтилган.

Эркакларга қандай аёллар ёқади?

Эркакларга қандай аёллар ёқади?

Яқинда Америка олимлари томонидан ўтказилган тадқиқот атир-упанинг ҳаддан ташқари кўплиги ва солярийга ортиқча берилиш аёлларни эркаклар учун жозибасиз қилиб қўйишини тасдиқлади.
Маълум бўлишича, эркаклар дид билан кийинган ҳамда ўз услубига эга аёлларни ёқтирар экан. Бунда макияж ҳаддан ташқари ёрқин ва кўзга ташланадиган бўлмаслиги лозим. Шунингдек, эркакларнинг 50% га яқини классик либосларни маъқул кўрувчи аёлларни афзал кўриши ҳам маълум бўлди. Узун қора ёки тўқ рангли кўйлак ва баланд пошнали туфли эркакларни ҳамон ўзига тортувчи либос бўлиб қолмоқда. 

Pressnews.uz манба

бурун

Олимлар эркакларга катта бурун нега кераклигини аниқлади

АҚШнинг Айова университети олимлари нега эркакларга катта бурун кераклигини аниқлади.

Уларнинг фикрича, эркаклар бурнининг ўлчами кислородга бўлган каттароқ эҳтиёж билан бевосита боғлиқ. Олимлар ушбу боғлиқлик  эркаклардаги мушак массаси билан шартланганини қайд этади. У аёлларникидан анчагина кўп бўлиб, кўпроқ қувват ва кислородни талаб қилади. Бундан ташқари, тадқиқотчилар бурун ўсиши ва балоғатга етишни ҳам ўзаро боғламоқда: ўғил болаларда 11 ёшда мушак массаси ва бурун ўсиши тезлашади, қизларда эса ушбу жараён кузатилмайди

Pressnews.uz манба